Aktualności

Zobacz wszystkie
Żegnamy Miloša Formana podczas Kina na Granicy 16 kwietnia 2018

Żegnamy Miloša Formana

Gdy układaliśmy harmonogram, umieściliśmy jedno z Jego arcydzieł wśród pokazów plenerowych. Dziś trudno wyobrazić sobie bardziej symboliczne pożegnanie niż projekcja „Pali się, moja panno” nad Olzą, pod cieszyńskim niebem.

W czeskiej historii daty zakończone ósemką mają szczególne znaczenie. Rok 2018 jest więc okazją aby przypomnieć rocznice ważnych wydarzeń XX wieku z lat 1918, 1938, 1948 i 1968. Te daty w znaczący sposób przeplatały się również z biografią Formana. Jak wspominał, w 1938 roku, w rodzinnym Čáslaviu po raz pierwszy odwiedził kino, obejrzał niemą wersję opery „Sprzedana narzeczona” i uległ magii ruchomych obrazów. Były to zarazem czasy Układu Monachijskiego i utraty przez Czechosłowację części terytorium, a postępująca agresja III Rzeszy doprowadziła w końcu do wybuchu II wojny światowej, w której zginęli rodzice Formana. Rok 1948 oznaczał w Czechosłowacji początek komunistycznego reżimu, a w sztuce – wprowadzenie doktryny socrealizmu, przeciwko której w latach 60. buntowali się twórcy nowej fali. Forman nakręcił wtedy m.in. „Czarnego Piotrusia”, „Miłość blondynki” i najbardziej odważny obraz – satyryczną komedię „Pani się, moja panno”. Film trafił do kin tylko na kilka tygodni, a po inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację, został zakazany.

Rok 1968 jest chyba najbardziej symboliczną datą w biografii Formana, oddziela dwa etapy jego twórczości. Reżyser przebywał wtedy na Zachodzie, w obliczu wydarzeń w kraju zdecydował się przedłużyć swój służbowy pobyt w Stanach Zjednoczonych, który po ukończeniu filmu „Odlot” (1971) zmienił się w emigrację. Pięć Oscarów za „Lot nad kukułczym gniazdem” (1975) i osiem za „Amadeusza” (1984) uczyniło z niego najbardziej znanego czeskiego reżysera w historii. Sukces tego drugiego filmu był tak duży, że nie mogła go przemilczeń nawet komunistyczna władza w Czechosłowacji. Miloš Forman zmarł 13 kwietnia 2018, w roku zakończonym cyfrą numer 8. Na ten rok przypada okrągła 50-ta rocznica Praskiej Wiosny, z tej okazji przygotowaliśmy szereg wydarzeń nawiązujących do twórczości Formana. Jedna z debat w ramach cyklu „Kultura zmasakrowana” będzie dotyczyła kina i tzw. „czechosłowackiego filmowego cudu”. O przyjaźni z Formanem i wspólnych planach ekranizacji powieści „Tchórze” w książce „Wszyscy ci wspaniali chłopcy i dziewczyny” pisze Josef Škvorecký.Premiera polskiego przekładu przygotowanego przez Wydawnictwo Pogranicze oraz Kino na Granicy odbędzie się podczas 20 edycji. Wreszcie w programie filmowym nie mogło w tym roku zabraknąć dwóch Formanowskich arcydzieł – „Amadeusza” i „Pali się, moja panno”.

Mikołaj Góralik

Powrót

Organizatorzy

Organizatorzy Organizatorzy

Współorganizatorzy

Współorganizatorzy Współorganizatorzy

Współfinansowanie

Współfinansowanie Współfinansowanie Współfinansowanie Współfinansowanie Współfinansowanie Współfinansowanie Współfinansowanie Współfinansowanie Współfinansowanie Współfinansowanie

Sponsorzy

Sponsorzy Sponsorzy Sponsorzy Sponsorzy Sponsorzy

Patronat

Patronat Patronat